Tuintips voor februari

Bij snijdende wind, bijtende vorst of natte sneeuw, blijft zelfs de meest verstokte tuinier liever binnen. Maar bij zulke weeromstandigheden kunt u wel nog nadenken over wat u wilt veranderen. Zorg ervoor dat uw tuin voor de volgende zomer een persoonlijk stempel blijft dragen.

Het is ook de gelegenheid om uw tuinschuurtje op te ruimen, de grasmaaier na te kijken en het gereedschap met olie te slijpen.

Als het niet meer vriest, kunt u tegen het einde van deze maand uw winterharde struiken (Buddleja davidii, Spiraea douglasii,...) die in de nazomer bloeien nog snoeien. Zoals uw laat minder winterharde struiken (Hydrangea, fuchsia,...). Snoei ook, als het nog niet gedaan is, uw fruitbomen en breng en laag teerolie aan. Bosbessen-, aalbessen- en kruisbessenstruiken kunnen ook nog genoeid worden. Frambozenstruiken die in het najaar vruchtdragen, mag je zelf tot de grond snoeien.

Waarom zouden de bakken in de vensterbank er in de winter niet even aantrekkelijk en kleurrijk uit kunnen zien. Hier ligt het accent op vorm en textuur om een harmonieus geheel te maken. De ronde buxus kan goed met een hangende klimop contrasteren, terwijl heide (Erica carnea) voor warme kleur zorgt.

Een mooie tuin zonder chemische meststoffen (Deel 2)

Vervolg van het artikel van Leefmilieu Brussel over een mooie tuin zonder chemische meststoffen. Volg een aantal eenvoudige regels.

Hoe ?  (Stap van 6 tot 10)

6/ Werk uw bodem om
Om uw bodem goed voor te bereiden op toekomstige aanplantingen, moet u de grond eerst omwerken. Op die manier kunt u de aarde goed met compost vermengen en ook gemakkelijker alle onkruid verwijderen. Bovendien helpt het u om een heleboel onnodige chemische tussenkomsten te vermijden die een negatieve impact hebben op het milieu. Met het omwerken van uw bodem bedoelen we daarbij in feite het ‘bewerken’ ervan, zonder de grond in de diepte om te spitten. Gebruik hiervoor een woelvork (of grelinette), waarmee u de bodem kunt verluchten zonder deze helemaal om te spitten want dat is nefast voor zijn biologische werking.

7/ Koop geen tuinaarde met turf
De moerasachtige omgevingen waarin de turf wordt ontgonnen om als meststof te worden gebruikt, hebben sterk te lijden onder deze activiteit. Bovendien vormt turf zich maar erg langzaam door fermentatie: ongeveer 1 mm per jaar. We kunnen turf dan ook moeilijk beschouwen als een hernieuwbare bron. Controleer daarom op de verpakking van de tuinaarde die u koopt, of deze geen turf bevat (sommige van deze turfvrije producten verkregen daarom trouwens het Europese ecolabel).

8/ Gebruik nooit chemische meststoffen
Sommige chemische meststoffen bevatten zware metalen, zoals lood, kwik of cadmium. Als ze door planten worden opgenomen, kunnen ze de hele voedselketen aantasten. Bovendien wordt er voor de industriële productie van chemische meststoffen enorm veel niet-hernieuwbare energie verbruikt. Wantrouw in het bijzonder de zogenaamde ‘wonderproducten’ die een spectaculaire groei beloven: ze putten de planten doorgaans uit of maken ze kwetsbaarder, waardoor hun levensduur verkort.

9/ Opteer voor het gebruik van groenbemesters
Net zoals de beste natuurlijke meststof de ‘thuiscompost’ is, is het ook interessant om planten in uw tuin te telen die de kwaliteit en vruchtbaarheid van uw bodem verbeteren. Zulke planten worden ‘groenbemesters’ genoemd, omdat ze in staat zijn de stikstof uit de lucht vast te houden, de nitraten uit de grond te absorberen, humus te produceren en onkruid te verstikken. Klaver, erwt, mosterd en koolzaad zijn enkele voorbeelden van dergelijke planten.

10/ Houd de ontwikkeling van mossen onder controle
In bepaalde delen van onze tuin kunnen mossen decoratief zijn. Bovendien zijn ze ook erg nuttig. Zo gebruiken heel wat  ogelsoorten van bij ons mos om hun nesten mee te bouwen. Als u echter graag mosvrij gras in uw tuin wilt, gebruik dan geen moswerend product. Bestrooi het oppervlak in kwestie dan liever met compost, bewerk de grond met een verticuteermachine en maai het gras niet al te kort.

Tips en tekst van Leefmilieu Brussel

Tuintips voor januari

Dit is de tijd om na te denken over de inrichtingen van uw perken en borders, uw plantencombinaties, het verplaatsen van planten of verschillende plekken van potten. Kortom, om de hele tuin aan een kritische blik te onderwerpen. Bekijk uw tuin op vorm en stuctuur.Als het buiten niet vriest, kunt u al de grond harken en omspitten, uw paden aanleggen of verleggen, uw tuinhuis opruimen en nieuwe projecten ondernemen. Naarmate het jaar verder voortgaat, mag er meer gesnoeid worden. In deze tijd kunt u fruitbomen, vruchtdragende en laatbloeiende struiken of sommige clematissen terugsnoeien. Wintertuinen kunnen ook mooie kleuren hebben. Vierbernums en hamelia's geven een beetje kleur en vooral heerlijke geuren. Skimmia's en hulst zitten vol heldere bessen. De takken van  kornoelje en wilg zullen in het zonlicht glanzen. En binnenkort komen op de grond bloemen zoals de fonkelende cyclamen, krokussen, sneeuwklokjes en ook mooie miniatuuririssen. Met de tijd worden de dagen warmer en langzaam maar zeker zal uw tuin ontwaken. Nog eventjes geduld.

PLant nu een vrolijk lenteterras

Narcissen, tulpen, sneeuwklokjes, voorjaarsbloeiende krokussen en blauwe druifjes willen ook in potten groeien en bloeien. Wanneer je ze nu plant, fleuren ze in de lente terrassen en balkons op, zelfs bij wie geen tuin bezit.

Zo ga je te werk

1. Pot de bollen en knollen vóór eind november. Neem potten met wanden die niet te schuin weglopen. Anders zouden de buitenste bollen te weinig grond hebben.
2. Zorg ervoor dat het overtollig giet- of regenwater vlot kan weglopen. Een laag grind, gepofte kleikorrels of potscherven onderin de pot houdt de zaak luchtig.
3. Gebruik gewone potgrond, die nog nooit eerder voor bloembollen werd gebruikt.
4. In potten en bakken zijn bollen en knollen gevoeliger voor vorst dan in volle grond. Zet de potten bij strenge vorst op een beschutte plek, waar je ze met wat stro of een rietmatje afdekt.
5. Zet de potten nooit te warm. Niet in een kas of een schuurtje, want dan lopen ze te vroeg uit en zijn ze extra gevoelig voor strenge vorst.
6. Geef ze af en toe water, afhankelijk van het weer. Vooral wanneer ze op een overdekt balkon staan, zul je vaak moeten gieten.
7. Kies bolgewassen uit met korte stevige stengels. Ze zijn minder gevoelig voor wind.
8. Na de bloei kun je de bollen en knollen weggooien of in de tuin uitplanten.

Ivo.

Voeder uw moestuin met compost

Vooral in de nazomer zijn moestuinen schitterend mooi. Vele tuiniers slagen erin van hun moestuin een ware lusttuin te maken, een prachtige met een fraaie structuur en zelfs bloemen in overvloed. Ook groenten kunnen erg mooi zijn. De frivole krulandijvie koketteert nu met de monumentale savooiekool. Stevige komkommers en blozende tomaten hangen naast de meest gewichtige pompoenen. Mensen met een moestuin proberen ook vaak minder voor de hand liggende en ‘ouderwetse groenten’ te telen: snijbiet of warmoes, kardoen, artisjok, koolraap en Chinese kool. De drijfveer is meestal gezonde en radijsverse groenten van eigen kweek te telen, onbespoten en niet te zeer door meststoffen aangejaagd. Mensen die al jaren een moestuin hebben, waarderen ook de groenten in de winkel. Ze weten dat er veel mis kan lopen. Een moestuin bevat steeds een composthoop. Onkruid dat nog niet in zaad geschoten is, delen van groenten en fruit, licht snoeihout en plantaardige keukenafval komt erop terecht en wordt er door triljoenen compostorganismen omgezet in compost, het zwarte goud voor de tuin dat de bodem verbetert, luchtig en levend houdt. Het is goed voor de bodem de plekken die leegkomen nadat de groenten worden geoogst stelselmatig met een laag van 3 cm zwarte, goed verteerde compost te bedekken.

Ivo Pauwels

Lenteboden willen nu de grond in

Narcissen, krokussen, sneeuwklokjes, blauwe druifjes, tulpen, kievitsbloemen en vele andere voorjaasbloeiende bollen en knollen zijn nu reeds te koop. Dat is goed ook, want hoe vroeger je ze aan de bodem toevertrouwd hoe beter. In de nog warme bodem passen ze zich snel aan om hun schoonheid ten toon te spreiden wanneer de winter naar het noorden vlucht. Let erop dat bij het planten boven de neus van de bol een laag aarde komt met een dikte van tweemaal de boldikte. Plant tulpen en narcissen in groepen van 15 tot 30 stuks, liefst van dezelfde kleur. De plantafstand in de tuin is ongeveer 2 tot 3 keer de dikte van de bol of de knol. Wordt de winter onverwacht streng dan kun je de bodem in november, december met een laagje droog blad of ruwe compost afdekken.

Ivo Pauwels

Geef uw tuin aan de vlinders

Dagvlinders in hun fraaie pakjes zijn als het ware vliegende bloemen. Ze wagen zich niet gauw in het open veld met zijn vele gevaren. Waar ze wel van houden zijn zonnige tuinen met een wirwar van gewassen.
Vlinders flaneren graag langs fleurige borders. Daar vinden ze ook nectar in overvloed. In opgepoetste tuinen met een strakke vormgeving voelen ze zich veel minder thuis. Nette tuinen bieden hen geen uitwijkmogelijkheden, geen dorre bladeren en borderruïnes waarin de poppen zich kunnen verschuilen, geen winterschuilplaatsen in snoeihout en takkenbossen. Hoge breedkruinige bomen zijn voor hen ideale oriëntatiepunten. Wie vlinders wil zal natuurlijker moeten tuinieren, chemische meststoffen en insecticiden tot een minimum moeten herleiden en de tuin wat ruiger laten.
Om het helemaal ideaal voor ze te maken, moet je waardplanten in je tuin hebben. Dat zijn planten waarop vlinderrupsen zich tot vlinder ontwikkelen. Wie vlinderrupsen wil, kan op een afgelegen en verlaten plekje in de tuin netelbosjes laten staan. Ook andere wilde planten zoals look-zonder-look en pinksterbloem, wilde grassen met hun slanke aren, wegedoorn en meidoorn zijn prima ‘rupsenplanten’. Erger je niet te fel wanneer de rupsen van het koolwitje een witte kool uit de moestuin een lekkernij vinden of zich te vlinder vreten aan de vrolijke Oost-Indische kers.

Ivo Pauwels

Tips voor uw potplanten en uw bloembakken

Water geven aan uw potplanten
Potplanten verdampen op snikhete dagen meer dan ze lief is. Vooral als de wortels nauw behuisd zijn en de kluit helemaal doorworteld is. Regelmatig water geven, onder de bladeren en vooral niet op de bloemen, om de bloemen niet te smetten, zal absoluut nodig zijn. Als je veel potplanten hebt, is dat een hele karwei. Ideaal is water geven vroeg op de dag of beter nog bij valavond. Is het echt heet, maak dan de omgeving van de planten een keertje doornat, de terrastegels en zelfs de muren. Op die wijze zorg je voor een vochtige atmosfeer, een echte verademing voor je kamerplanten. Planten met gladde bladeren mag je ’s avonds ook besproeien, behalve als ze bloemen dragen. Wanneer je vaak water geeft, zullen de voedingstoffen uitgeloogd worden. Die kun je op verschillende manieren aanvullen. De interessantste meststof voor kuipplanten zijn meststoffen in een ‘manteltje’ Die meststoffen, vaak in een trosje bij elkaar gelijmd geven de plant niets meer of niets minder dan wat hij vraagt. Vaak is een gekorreld brokje voldoende voor het hele seizoen. Maar ook andere oplosmest geeft goede resultaten. Het spreekt vanzelf dat klein behuisde planten als potplanten meer voeding nodig hebben dan planten in volle grond.
Verleng de bloei van uw bloembakken
Petunia's en andere bloembakplantjes bloeien nog volop. Toch begint de aarde in de bloembakken en potten uitgeput te geraken. Daarom zul je moeten bijmesten. Dat kan op verschillende manieren. Onder andere door een ommantelde meststof toe te voegen. Een speciaal waslaagje zorgt er bij deze meststof voor dat de planten uit de korrels slechts halen wat ze nodig hebben. Ook kun je vloeimest toedienen. Geef ze tot eind augustus elke veertien dagen vloeimest aan de gewone concentratie. Daarbij moet je op het NPK-getal letten. Dat geeft de verhouding aan tussen stikstof (N), fosfor (P) en kalium (K). Stikstof doet de planten groeien. Dat gaat in principe ten koste van de bloei. Kalium maakt ze stevig en hardt ze af. Vooral houtige gewassen, struiken en bomen zijn daarmee gebaat. De twijgen rijpen af en gaan gesterkt de winter in. Fosfor bevordert de bloei. Voor pot-, kuip-, en perkplantjes kies je dus best vloeibare plantenvoeding met een hoog fosforgehalte. Het tweede getal, het P-getal moet dan het hoogste zijn: bijvoorbeeld 10-15-10. Maar het beste middel om de bloei te verlengen is de verwelkte bloemen en de vruchtbeginsels te verwijderen. Zo moedig je de plant aan voortdurend nieuwe bloemknoppen te vormen.

Ivo Pauwels

Web:  www.ivopauwels.be  

Peren op flessen trekken

In juni heeft de traditionele junirui bij appelbomen en perenbomen plaats. De bomen werpen het teveel aan vruchtjes af zodat de andere mooi dik kunnen worden. Na de rui kun je een fles met een niet te smalle hals over een jong peertje schuiven en ze met ijzerdraad aan zwaardere takken vast t maken zo dat de opening naar beneden wijst. Anders loopt ze vol water en rot de peer tijdens het rijpingsproces. De fles functioneert als een minikasje. En als alles lukt, pluk je in september een waar kunststukje uit de perenboom. De poire williams eau de vie zul je moeten kopen. Vul er de fles met de peer mee. Je zult ongetwijfeld bewonderende blikken oogsten. En als het niet lukt, heb je hooguit een half uurtje werk verloren.
Ivo Pauwels

Web: www.ivopauwels.be

Een inheemse en hemelsmooie vijverplant

Van de gele lis die nu overal aan de rand van natuurlijke beken en in vijvers bloeit, kun je in vijvercentra een vorm krijgen met geelgestreepte blad krijgen die even fraai bloeit en overigens in niets verschilt van de inheemse gele lis, behalve dat hij wegens de gedeeltelijke afwezigheid van bladgroen minder woekert. Het is een heerlijke moerasplant die zich aan de binnenrand van de vijver opperbest voelt. In te rijk bemeste vijvers verdwijnen de strepen van de bladeren en wordt het blad groen. De gestreepte gele lis, Iris pseudacorus 'Variegata', is dus een goede voedingsmeter want schrale vijvers zijn gezonder voor vis en plant.
Het is de gele lis en niet de lelie die de nationale plant van Frankrijk is. Hoe ze het tot die status heeft gebracht ?
Toen Clovis met zijn Frankisch legertje een belangrijke slag won, bloeide de gele lis langs de aarden wegen. Op terugweg naar Doornik liet hij zijn soldaten elk een gele lis plukken om ermee op de overwinningsparade in de stad te pronken. Nu nog noemen de botanici de opstaande bloemblaadjes van een lisbloem nog steeds de vlag.
Ivo Pauwels
Web: www.ivopauwels.be

Pompoenen en courgettes

Courgettes, pompoenen en pronkappels worden na 15 mei buiten gezaaid, of als ze binnen of in een kas zijn voorgezaaid, buiten uitgeplant. In de Limburgse Kempen en de Ardennen is het aangeraden nog wat langer te wachten. Ze kunnen ook nog tot begin juni worden gezaaid. Pompoenen en pronkappels zijn probleemloze groeiers die lange ranken vormen. Wanneer je de plant na het vierde blad snoeit, vertakt de plant zich en bevorder je de vruchtzetting. Courgettes groeien meestal zonder ranken te vormen en hebben veel minder plaats nodig, ze hebben genoeg aan een vierkante meter. Pompoenen zet je al naargelang de soort twee tot vier meter uit elkaar op rijen met twee m tussenruimte. Ze doen het goed op met stalmest verrijkte grond en op composthopen, die ze met hun grote bladeren overschaduwen. Kleine pompoenen zijn handzamer en bewaren langer. Je kunt ze op een zonnige plek ook langs bijvoorbeeld een twee meter hoge draadafsluiting naar boven laten klimmen. Plant ze dan ongeveer dertig centimeter uit elkaar. Vanaf begin augustus kun je beginnen oogsten.

Ivo.

Web: www.ivopauwels.be

Borderplanten steunen

Het overgrote deel van de borderplanten heeft last van het zotte spel van de wind. In de handel zijn allerhande metalen en soms dure systemen te koop om borderplanten te steunen. Rijshout (snoeihout van fruit- en andere bomen) is en blijft de goedkoopste oplossing. Steek enkele vertakte takken rond de plant en doe het nu, wanneer de planten nog laag zijn. De grillige takken van krulwilg bijvoorbeeld, zijn zeer geschikt.
Je kunt ook bamboes rond de plant steken en ze met touw met elkaar verbinden. Het probleem is dat de bamboes later niet meer onmiddellijk te zien zijn en een tuinier die zich bukt om te wieden lelijk kunnen verwonden. Vooral de ogen zijn erg kwetsbaar. Daarom is het goed een stomp voorwerp over de bamboestok te schuiven, minibloempotjes zijn voor dit doen zeer geschikt. Ook champagnestoppen waarin je eerst een gaatje boort die je stevig om de bamboestok steekt beschermen je tegen eventuele ongevallen.

Ivo

Web:  www.ivopauwels.be

Recept voor een geslaagde bloembak

Doe het volgende:

·         Neem een stevige, diepe bloembak met onderin enkele draina­gegaten waarlangs het overtollig vocht kan weglopen.

·         Gebruik goede potgrond, liefst met witveen, een blond turfsubstraat.

·         Voeg er een traag werkende en droge organische meststof aan toe.

·         Leg voor een betere drainage potscherven of gepofte kleikorrels binnen handbereik. Vele planten hebben een hekel aan natte voeten en het kan bij ons dagenlang regenen.

Zo ga je te werk

1. Zet alles klaar op een stevige tafel.

2. Leg een laag potscherven op de bodem van de bloembak.

3. Vul de bloembak met potgrond en meng er de organische meststof doorheen.

4. Duw voorzichtig de perkplantjes uit potjes of stripjes.

5. Maak er een mooie compositie mee en plant ze in de bak.

De bloembak mag tamelijk vol zitten, 10 tot 12 planten per lopende meter. Ze kunnen over de randen groeien en hebben dus veel meer ruimte dan het lijkt.

·         Neem een stevige, diepe bloembak met onderin enkele draina­gegaten waarlangs het overtollig vocht kan weglopen.

·         Gebruik goede potgrond, liefst met witveen, een blond turfsubstraat.

·         Voeg er een traag werkende en droge organische meststof aan toe.

·         Leg voor een betere drainage potscherven of gepofte kleikorrels binnen handbereik. Vele planten hebben een hekel aan natte voeten en het kan bij ons dagenlang regenen.

Zo ga je te werk

1. Zet alles klaar op een stevige tafel.

2. Leg een laag potscherven op de bodem van de bloembak.

3. Vul de bloembak met potgrond en meng er de organische meststof doorheen.

4. Duw voorzichtig de perkplantjes uit potjes of stripjes.

5. Maak er een mooie compositie mee en plant ze in de bak.

De bloembak mag tamelijk vol zitten, 10 tot 12 planten per lopende meter. Ze kunnen over de randen groeien en hebben dus veel meer ruimte dan het lijkt.

•Neem een stevige, diepe bloembak met onderin enkele draina¬gegaten waarlangs het overtollig vocht kan weglopen.
•Gebruik goede potgrond, liefst met witveen, een blond turfsubstraat.
•Voeg er een traag werkende en droge organische meststof aan toe.
•Leg voor een betere drainage potscherven of gepofte kleikorrels binnen handbereik. Vele planten hebben een hekel aan natte voeten en het kan bij ons dagenlang regenen.

Zo ga je te werk:

1. Zet alles klaar op een stevige tafel.
2. Leg een laag potscherven op de bodem van de bloembak.
3. Vul de bloembak met potgrond en meng er de organische meststof doorheen.
4. Duw voorzichtig de perkplantjes uit potjes of stripjes.
5. Maak er een mooie compositie mee en plant ze in de bak.

De bloembak mag tamelijk vol zitten, 10 tot 12 planten per lopende meter. Ze kunnen over de randen groeien en hebben dus veel meer ruimte dan het lijkt.

Ivo Pauwels

Web: www.ivopauwels.be

Tuintips van Filroses: hoe uw rozelaars snoeien ?

Om veel plezier te hebben deze lente met uw rozen, volg de enkele raadgevingen van Filroses en vind een antwoord op deze volgende vragen:

- Hoe uw rozelaars planten ?
- Hoe uw rozelaars verzorgen ?
- Hoe uw rozelaars snoeien ?
- enz...

Vind al hun antwoorden op de Website www.filroses.com 

> enkele raadgevingen

De donkere ooievaarsbek

Van de echte, winterharde tuingeraniums, zoals de donkere ooievaarsbek, Geranium phaeum, kan je er nooit genoeg hebben. Temeer omdat het uitgelezen schaduwplanten zijn.
Je mag de echte Geranium niet verwarren met de niet winterharde Pelargonium, die al sinds mensenheugenis in de volksmond geranium wordt genoemd en als perk- en bloembakplant furore maakt. Tuingeraniums zijn vaste planten, meestal laag-bij-de-gronds, maar dat moet je alleen letterlijk opvatten want het zijn schitterende verheven bladplanten met stemmige bloemen.
Geranium phaeum is een vroegbloeiende Geranium. En hij is sterk en mooi. Deze plant, die uit de Pyreneeën komt, bloeit met donkerbruine, vlakke, bijna zwarte bloemen en dat op zich is al merkwaardig. Daarenboven groeit deze fraaie bladplant in diepe droge schaduw. Er zijn niet veel planten die haar dat nadoen. In Engeland noemt men de plant, uitsluitend omwille van de kleur, 'The Morning Widow', de 'ochtendweduwe', want de bloemen blijven de hele tijd open.
In de schaduwtuin zaait de donkere Geranium zich bovendien matig uit zodat je er snel een tuinvriend(in) een pleziertje mee kan doen. De meeste kwekerijen hebben de plant in het sortiment.
Naast de donkere ooievaarsbek, Geranium phaeum, bieden de vaste-plantenkwekers nog een zestigtal andere winterharde tuingeraniums aan. De interessantste daarvan zijn de hybride geraniums, waaronder Geranium 'Johnson's Blue', Geranium ‘Orion’, Geranium ‘Rosanne' en Geranium 'Ann Folkard' de bekendste zijn. Ze zijn steriel en bloeien de hele zomer door.

Ivo Pauwels

Web: www.ivopauwels.be

Boerenkool en wisselteelt

Ook in de moestuin is het rustig. Wie boerenkool heeft staan, kan er nu van oogsten. Als het koud wordt, is hutsepot een lekkere hartverwarmer en daarin is het gekroesde groen van boerenkool gewoon onmisbaar. Ook spruitjes kunnen best nu geplukt worden. Je weet nooit: de winter kan snel en ongenadig toeslaan en daar kunnen zelfs de spruitjes niet tegen. Spitten kan, maar uitsluitend bij zacht en vorstvrij weer. Daarom is het beter wat geestesarbeid te verrichten en de lange avonden nuttig te besteden aan het opstellen van een teeltplan voor volgend jaar. Vruchtwisseling is van levenbelang in een gezonde moestuin. Zorg dat je met elke groente slechts om de vier jaar op hetzelfde perceeltje komt. Mest niet overdadig. Stalmest breng je alleen aan op die bedden waar je bladgewassen, sla en kolen, zult gaan telen. Op de andere bedden breng je bij voorkeur alleen goed verteerde compost aan.

Ivo Pauwels

Bloeiende kamerplantjes vertroetelen

Neem je geen genoegen met ijsbloemen op de ruiten dan moet je noodgedwongen de tuincentra afschuimen en allerhande bloeiende kamerplanten op de kop tikken. Ze komen dan wel niet in een ideale situatie terecht maar met name Kaapse viooltjes en pantoffelplantjes kunnen nu bloeiend gekocht worden. Sommige Begonia's zijn winterbloeiers en dat geldt uiteraard ook voor Cyclamen en de eerste kamerazalea's. Misschien is het goed bij al deze planten de diepe-bord-methode toe te passen. Schuif daarvoor een schaaltje met water onder de pot die je op een verhoogje plaatst, op een paar kiezelsteentjes bijvoorbeeld zodat het water uit de schaal niet door de potkluit kan worden opgezogen. Vul het water geregeld bij. De plantjes staan dan in een voortdurende zuil van vochtige lucht en kunnen met een beetje geluk lang doorbloeien.

Ivo Pauwels

Web: www.ivopauwels.be

Een minder bekende winterbloeier

Je hebt hem misschien al eens bewonderd op zo'n druilerige winterdag, de Prunus subhirtella 'Autumnalis Rosea', een merkwaardige kleine boom of grote struik die vanaf de late herfst tot de winter bloeit en dat in het vroege voorjaar nog eens heel uitbundig overdoet. In weerwil van al zijn kwalitei¬ten is deze subtie¬le winter¬bloeier niet zo bekend. Het wordt tijd dat daar verandering in komt, want in elke tuin, zelfs in een kleine waar met de beschikba¬re plaats gewoekerd moet worden, ver¬dient deze opwekkende boom een plekje. 's Zomers is de boom wat minder opvallend, maar in de herfst kondigen zijn prachtig rood- oranje herfst¬kleuren de bloei al aan. Zoals de meeste uit Japan afkomstige Prunussen houdt hij van wat kalk in de bodem. Hij is een goede steunplant voor een zomerbloeiende Clematis. Clematis verlangt op de koop toe ongeveer dezelfde bodem. De meeste Belgische boom¬kwekerijen hebben deze fraaie seizoenbreker en ellenlange bloeier in voorraad.
Achter glas is het lente

Ivo Pauwels

Web: www.ivopauwels.be

De winterjasmijn bloeit in december

Deze winterjasmijn toont bij zacht winterweer alleraardigste goudgele trompetjes aan elke knoop van z'n vierkante, bladerloze twijgen. Van ver lijkt de struik op het Chinees Klokje (Forsythia). Maar de bloempjes van de winterjasmijn zijn veel edeler en de struik zelf subtieler. Meestal bloeit de winterjasmijn al in december. Zijn twijgen zijn dan een ideale tafelversiering tijdens de eindejaarsfeesten. Harde vorst kan de bloemetjes vernietigen. Maar meestal bloeit de winterjasmijn door tot aan de lente. Spijtig genoeg missen de bloempjes de geur van de tropische jasmijnsoorten.

Zonder steun is de winterjasmijn een lage, warrige struik met gebogen takken. Meestal wordt hij tegen een muur aangeplant. Enkele verticaal en horizontaal tegen de muur gespannen draden maken er dan een pseudo-klimmer van. Dan kan de struik tot drie meter hoog worden. Maar ook dan buigen de takken naar beneden. Waar de groeipunten de grond raken schieten ze spontaan wortel. Die natuurlijke afleggers kan je uitplanten of oppotten en er iemand een plezier mee doen. De eerste twee jaar groeit de plant tamelijk traag, pas na een drietal jaren komt er echt schot in. Om een winterjasmijn rijkelijk te laten bloeien aan lange éénjarige twijgen, moet je uitgegroeide struiken kortwieken, na de bloei, dat is in het vroege voorjaar.

Ivo Pauwels

Web: www.ivopauwels.be

Bomen planten

De periode tussen half november en begin maart is verreweg de beste planttijd voor bomen met naakte wortels. Bomen verlangen een boompaal. Die paal verhindert dat de wind vrij spel krijgt en de boom over en weer beweegt, waardoor de jonge wortels afknakken. Zonder boompaal heeft een pas geplante boom niet veel kans. Na een jaar of vier kun je de boompaal verwijderen.

In 10 stappen

Geef kleur aan het terras in de winter

Er zijn tegenwoordig een hele reeks winterbloeiende vaste planten, struiken en bomen te koop die in het koudste jaargetijde ook op het terras willen bloeien. Een jonge toverhazelaar, Mahonia x media of de winterbloeiende Lonicera fragrantissima zullen ook in een ruime pot fraai bloeien als de tijd er in januari en februari rijp voor is. Ook kerstroos, Helleborus niger, en haar wat gemakkelijker zusje Helleborus orientalis zullen in pot bloeien. Al deze planten zijn winterhard. Kies ook voor een winterharde pot. Geharde terracotta potten zijn het mooist. Andere struiken die het winterse terras opfleuren en sterk genoeg zijn om de winter in pot te doorstaan zijn Pieris japonica en Skimmia japonica. Ook op een aantal conifeertjes kun je rekenen. Vooral de jeneverbessen, Juniperus, zijn gehard tegen onze winter. In het voorjaar kun je al deze planten in de tuin planten, waar ze naar hartelust en in toenemende schoonheid kunnen groeien.

Ivo Pauwels

Web:  www.ivopauwels.be

Breng kruipplanten en potazalea's nu naar binnen

De nachten worden koud. Voor fuchsia's, pelargoniums, engelentrompetten, bougainvillea’s en vele andere niet-winterharde kuipplanten wordt het nu echt te koud. Zij moeten naar binnen. Breng ze in een onverwarmde ruimte waar veel licht naar binnen valt en waar je de planten kunt luchten. Geef ze niet te veel water en zeker geen voeding. Geniet van hun laatste bloemen en laat ze rustig de herfst ingaan. Olijfbomen, laurierboompjes en oleanders kunnen wat beter tegen de koude. Wacht nog een maand voor je ook deze kuipplanten naar binnen brengt. Grote kuipplanten kunnen voor transportmoeilijkheden zorgen. Vooral als die planten ook vervaarlijke stekels hebben. Agaven kunnen bij het transporteren lelijke wonden veroorzaken. Steek op elke bladstekel een kurken stop. Dat beperkt in grote mate het gevaar op verwondingen.

Ook kamerazalea’s die buiten op een plekje in de schaduw ‘overzomerd’ hebben worden met het oog op de winter¬bloei uit de tuin gehaald. Breng ze naar een licht en zo koel moge¬lijk, maar vorstvrij, vertrek. Een logeerkamer of een koele veranda is het meest geschikt. Hou ze vooral in de zon en geef ze voldoende water. Met een beetje geluk bloeien ze dan weer even fraai als vorig jaar.

Ivo Pauwels

Web:  www.ivopauwels.be

Keuze en planttips voor uw clematissen

Hoe uw clematis planten:

Beste planttijd:
De meeste clematissen worden in pot aangeboden en kunnen het hele jaar aangeplant worden. De beste periode om dit te doen is van september tot einde mei. Indien u aanplant in het voorjaar of de zomer moet u ervoor zorgen dat u voldoende water geeft, daar uw plant in een warme zomer kan uitdrogen en afsterven. Indien u aanplant in het najaar kiemt uw plant nog door de warme grond en heeft zo minder last van droogte het volgende jaar.

Aankoop van clematis:
U kiest best voor een clematis in een 2 liter pot daar het wortelgestel hiervan beter ontwikkeld is en zo een grotere buffer vormt om de eerste dagen niet uit te drogen. Ze hebben ook meerdere stengels. Planten in kleine potjes hebben minder wortels, geven minder stengels en hebben hierdoor bijna geen kans op slagen. Indien uw pas aangekochte plant volop in bloem staat, kiest u er best voor hem terug te snoeien. Zo zal de bloei uw plant niet uitputten en kan hij zich volop concentreren op het ontwikkelen van zijn wortelgestel en groei. Deze snoei helpt tevens bij het mooi vertakken waardoor de bloei het jaar nadien veel uitbundiger zal zijn !

Aanplanten in volle grond:
Goed begonnen is half gewonnen. Daarom is een zorgvuldige voorbereiding uiterst belangrijk. De plaats van het plantgat is van groot belang om ervoor te zorgen dat er voldoende regenwater aan de voet kan komen en zo de kluit niet snel uitdroogt. Omdat de grond - die zich dicht tegen een muur of onder een boom bevindt - zeer droog is en weinig regenwater krijgt, graaf je best het plantgat ongeveer 40 cm. ervandaan. Maak nu een plantgat van 40 cm.diep en 40 cm.breed. De helft van de aarde doen we weg en gebruiken we niet. Met de andere helft maken we een mengeling van humus, een goede potgrond en een handvol gedroogde koemest of meststof speciaal voor clematissen. Dit om ervoor te zorgen dat we een rijke en luchtige grond hebben. Nu kan het aanplanten beginnen. Alvorens dit te doen dompelen we de plant gedurende 10 minuten onder in een emmer water om ervoor te zorgen dat hij gedurende de eerste dagen zeker niet zal uitdrogen. Afhankelijk van welke variëteit u gekocht heeft dient u de plant dieper of juist gelijk met de aarde van de pot aan te planten. Indien uw plant een variëteit is uit de groep montana, alpina, macropetala, armandii of heracleifolia, behoudt u de diepte zoals hij in de pot stond. Indien hij uit de andere groepen komt ( viticella, diversifolia, texensis, tangutica, orientalis, integrifolia) dan moet u uw plant 15 cm. dieper planten, m.a.w. 15 cm. van het groen moet mee onder de grond. Dit om ervoor te zorgen dat er zich in het volgend voorjaar nieuwe grondscheuten vormen. Richt bij het planten uw clematis schuin in de richting van een steun die hij nodig heeft om zich aan vast te hechten. Maak nu het plantgat dicht en druk lichtjes aan met de hand. . Om de wortel van de plant te beschermen tegen uitdroging kan een bodembedekkend plantje aan de voet geplant worden. Vergeet niet gedurende het eerste jaar voldoende water te geven (normaal 2 keer per week een flinke scheut). Als het echt begint te zomeren met warme temperaturen geeft u best uw clematis elke dag water. Droogte is één van de grootste vijanden van elke clematis.

Aanplanten in pot:
Kies best voor een niet-vorstgevoelige aarden pot die minimaal 50 cm. diameter en 50 cm. diepte heeft met een gat in de bodem voor voldoende drainage. Zoniet zal uw plant niet voldoende ruimte hebben om zijn wortelstructuur te kunnen ontwikkelen met uitdroging en sterfte tot gevolg. Alvorens de pot te vullen met potgrond plaatst u best enkele keien onderin de pot om ervoor te zorgen dat het overtollige water weg kan vloeien. Gebruik uitsluitend kwalitatieve potgrond. Indien uw plant een variëteit is uit de groep montana, alpina, macropetala, armandii of heracleifolia, behoud u de diepte zoals hij in pot stond. Indien hij uit de andere groepen komt ( viticella, diversifolia, texensis, tangutica, orientalis, integrifolia) dan moet u uw plant 15 cm. dieper planten, m.a.w. 15 cm. van het groen moet mee onder de grond gestoken worden. Om het water geven te vergemakkelijken vult u de pot niet helemaal tot aan de rand. Om hem te beschermen tegen uitdroging kan u er een eenjarig plantje bijplanten of eventueel de bovenlaag afdekken met een laagje fijne boomschors. Vergeet niet regelmatig bij te gieten. In de winter plaatst u de plant, indien mogelijk, tegen het huis. Zo voorkomt u wegrotting van het wortelgestel door overvloedige neerslag. Mocht het in de winter zeer hard en lang beginnen vriezen (>-15° C) kan u de pot omwikkelen met stro om vorstschade te voorkomen.

Aanplanten van meerdere planten naast elkaar:
Wanneer u kiest om meerdere clematissen op éénzelfde plaats te planten laat u best 40 cm. tussen de twee wortelkluiten. Dit om ervoor te zorgen dat de beide planten voldoende wortelruimte hebben om te kunnen ontwikkelen.

Steun om clematis te laten klimmen:
Clematis hecht zich niet zelf aan baksteen of beton zoals bijvoorbeeld wilde wingerd wel doet. Je hebt een steun nodig om je clematis tegen te laten groeien waar hij zich kan omwinden. Dit kan je doen door bijvoorbeeld elke 40 cm. draden te spannen. Je kiest best voor een geplastificeerde draad zodat je plant niet gekwetst wordt (een gekwetste plant is vatbaarder voor ziekten). Je kan ook kiezen voor een breed mazige geplastificeerde draad die meestal gebruikt wordt om tuinen af te spannen. Deze zijn meestal te koop op rollen van enkele meters. Zorg dat er voldoende ruimte is tussen de draad en de muur (2 cm.) zodat de clematis nog met zijn bladsteel om deze draad kan draaien. Kies je voor een houten klimrek, zorg er dan voor dat de latjes van het rekje niet te dik zijn (max. 2 cm). Clematis in de border of pot kan je laten klimmen in enkele takken uit het bos die je in de aarde steekt en boven samenbindt in een punt met wat touw, dit geeft een natuurlijk uitzicht. Laat je nooit verleiden door de spiraalvormige stangen die te koop worden aangeboden. Deze zijn naar ons inziens niet echt geschikt om je plant op te laten klimmen. Hij geeft te weinig steun voor het aantal stengels dat zich zal vormen en de plant kan er afschuiven.

Na het aanplanten:
Hou er rekening mee dat een clematis het eerste jaar niet altijd zijn volle pracht zal tonen. Dit is zeker zo bij grootbloemige variëteiten. Na het eerste of zelfs het tweede jaar is een grootbloemige clematis pas echt op z'n mooist.

Werner Van Nuffelen

Web:  www.clematis.be

Tips van de Vlaamse Compostorganisatie vzw Vlaco

Meer genieten in uw prachtige tuin!  ‘Plant uw tuin vol vrije tijd’

9 tips voor een onderhoudsarme tuin:

Houdt u van een tuin met een eigen karakter en wat kleur in de borders? Vreest u echter het werk dat mooie borders met zich meebrengen: planten opbinden, jaarlijks zaaien, uitplanten, scheuren …?
Geen nood. Wanneer u een evenwicht vindt tussen plantkeuze, standplaats en uw eigen behoefte en smaak, dan verkrijgt u een onderhoudsarme beplanting die u jaren laat genieten van uw tuin. Met de 9 tips uit dit boekje kunt u meteen aan de slag. Planten kiezen, de voorbereiding en het onderhoud van een aanplant vormen voortaan geen geheimen meer voor u.

Meer informatie bij de tips en over vaste planten vindt u op www.junicompostmaand.be

Tip 1: Ga voor bodembedekkers
Bodembedekkers zijn vaste planten die laag over de bodem groeien en hem na enige tijd volledig bedekken. Ze vragen minder onderhoud en leveren ook minder tuinresten op dan een gazon. Delen van de tuin waar u niet over loopt maar die u toch open wenst te houden, kunt u eenvoudigweg omvormen tot vlakken met mooie bodembedekkers.

Tip 2: Kies vaste planten in functie van de standplaats
Vaste planten bestaan in vele hoogtes, bladvormen, bloeitijden en kleuren. U kunt ze eindeloos combineren naar eigen smaak. 
Kies voor soorten die passen bij het type (zand, leem, klei) en bij de vochtigheid van de bodem en die het goed doen op dat specifieke plekje (zon, halfschaduw, schaduw) in uw tuin.

Tip 3: Respecteer de groeikracht
Vaste planten hebben bij aankoop vaak amper loof. De plantenkweker biedt immers vooral een gezonde wortel aan met enkele krachtige groeipunten. In het voorjaar verschijnen  de frisse bladeren en bloemstengels die soms uitbundig kunnen groeien..
Laat u niet verrassen door de afmetingen die de plant soms pas na een paar jaar aanneemt. Lees daarom de informatie op het plantenlabel of ga te rade bij uw plaatselijk tuincentrum, in een boek of op internet. Leer inschatten hoe groot de plant mag worden die u op een bepaalde plek wilt zetten en respecteer de opgegeven plantafstand.

Tip 4: Verbeter de bodem met compost
Ook voor vaste planten is de bodem de ‘grond’ van de zaak. Verlies daarom de bodemvoorbereiding niet uit het oog en gebruik compost. Maak de grond een spade diep los en verwijder wortelonkruiden.
Compost verbetert de structuur van de bodem, stimuleert het bodemleven en houdt als een spons het vocht vast. Een dosis compost van 20 liter/m² (= 2 cm) inwerken, is prima als startbemesting.

Een overzicht van compostproducenten vindt u op www.vlaco.be

Tip 5: Plant met succes
Aanplanten doet u best tussen september en april behalve bij vorst of op al te natte grond.
Laat de potjes voor het planten gedurende tien minuten water opnemen.
Is de grond erg droog, vul de plantputjes dan een tweetal keer met water. 
De plantdiepte is gelijk aan deze van de pot. De bovenkant van de kluit komt dus gelijk met het bodemoppervlak.
Druk de grond goed aan met de hand en geef in het begin voldoende water.

Tip 6: Geef onkruid geen kans
Onkruid neemt spontaan de vrije ruimte tussen een jonge aanplant van bodembedekkers en andere vaste planten in.
Met enkele eenvoudige maatregelen kunt u dit voorkomen.
Verwijder bij het voorbereiden van de bodem systematisch de onkruidwortels.
Breng na aanplant een bodembedekking aan van houtsnippers, herfstbladeren of een dun laagje gazonmaaisel (max. 3 cm) om het kiemen van de onkruidenzaden af te remmen.
Verwijder tijdig de onkruidplantjes die zich toch nog ontwikkelen.
Naarmate de vaste planten verder uitgroeien, belemmeren hun bladeren de onkruidgroei en moet u nog slechts een paar keer per jaar controleren.

Tip 7: Laat afgestorven bladeren ter plaatse liggen ...
De bladeren en andere resten die de vaste planten doorheen het jaar op de grond laten vallen, hoeft u niet (meteen) op te ruimen. U kunt ze gewoon laten waar ze zijn. In de zomer remmen ze het uitdrogen van de bodem en de ontwikkeling van onkruid. ‘s Winters  beschermen ze de planten(wortels) tegen vorst, ijzige wind en striemende regen. Wanneer ze tenslotte volledig verteerd zijn, geven ze hun voedsel terug aan de plant.

Tip8:… en laat dorre stengels rustig staan.
Verander uw tuin in de herfst niet in een kale vlakte maar laat de afstervende, bovengrondse vaste plantendelen gewoon staan. Nuttige insecten maken van de holle stengels graag gebruik als schuil- of nestplaats.  Vogels pikken er de zaden, bessen en… insecten uit. En wat is er in de winter mooier dan een witberijmde plantenstengel?

Tip 9: Composteer!
Breng de onverteerde bladeren en de stengels die u toch verwijdert, via compostvat of -bak terug in de kringloop.  Zacht bladmoes, maar ook keukenresten en grasmaaisel, verteren het snelst als u het vermengt met ‘bruin’ structuurmateriaal. Droge (versnipperde) plantenstengels, stevige bladstelen en dorre bladeren zijn daarvoor prima geschikt. Hoe diverser uw tuin en hoe meer verschillende tuinresten u combineert, des te beter composteerbaar uw mix van tuinresten zal zijn, en des te evenwichtiger uw compost. 

Meer nuttige tips en handige informatie op:
www.junicompostmaand.be.

Onderhoud uw rozelaars van maart tot november

Filroses: de raadgevingen van één van de beste rozenspecialist in België.

MAART-APRIL (Snoeien en preventief Behandelen)

•Van zodra de forsythia's in bloei staan: de herbloeiende Rozen snoeien (struiken, klimmers en stamrozelaars).
•Winterbescherming van de Rozelaars verwijderen.
•Een handvol Patenkali uitstrooien aan de voet van elke Rozelaar.
•Zodra de bladeren 5cm groot zijn: preventief behandelen tegen ziektes door pulverisatie.

MEI - JUNI (Bemesten, Besproeien en Behandelen)

•Een handvol Meststof Or Brun Speciaal voor Rozelaars uitstrooien aan de voet van iedere Rozelaar (1x/maand).
•Uw jonge Rozelaars één keer per week besproeien (10l water aan de voet van elke Rozelaar).
•Eén keer per week met “Purin d’Orties” en “Purin de Prêles” Or Brun de bladeren onderaan verstuiven.
•Voor de Rozelaars die het meest gevoelig zijn voor ziektes: met een fungicide behandelen.
•De verwelkte bloemen van de doorbloeiende Rozelaars verwijderen.
•Indien uw Rozelaars luizen verwelkomen: met een mengsel van in water verdunde zeep van Marseille pulveriseren (1 soeplepel/liter water).

JULI - AUGUSTUS (Bemesten, Besproeien, Behandelen, Variëteit Oude Rozen Snoeien)

•De wekelijkse sproeibeurten verder zetten, de verwelkte bloemen verwijderen (behalve voor de Rozelaars die vruchten zullen dragen zoals het type Rugosa), Meststof en “Purins” aanbrengen.
•De Oude Rozelaars (die slechts één keer bloeien) snoeien: 1/3 inkorten.

SEPTEMBER (Rozelaars opfrissen, zeker !NIET SNOEIEN!)

•Aan de voet van iedere Rozelaar een handvol Patenkali uitstrooien.
•UW ROZELAARS VOORAL NIET SNOEIEN! U mag ze wel opfrissen door alleen het dorre hout te verwijderen.

OKTOBER - NOVEMBER (Winterbescherming, Aanaarding)

•Indien u houtvuren maakt, kunt u de asse aan de voet van de Rozelaars uitstrooien.
•Bescherm het entingspunt van uw Stamrozelaars.
•2 à 3 kg Compost of Amendement Or Brun 'Speciaal Rozelaars' op uw rozelaars uitstrooien en zorg daarbij dat uw oudere Rozelaars hun entingspunt bedekt is voor de vriesperiode.
•Uw jonge Rozelaars aanaarden (met een piramide van bladeren en turf tot op een hoogte van 30cm).

Voor meer inlichtingen:  www.filroses.com

Hoe kan men slakken uitschakelen ?

De laatste 2 à 3 jaar worden velen geconfronteerd met een echte slakkenplaag in hun tuin. In sommige tuinen is het probleem zo erg, dat mensen het soms opgeven om nog iets aan te planten, laat staan om nog eigen groenten te telen.

In geval van 'lichte' schade kunnen klassieke hulpmiddelen nog enig soelaas bieden: uitstrooien van lavagruis rond gevoelige (zeg maar malse) plantjes, het plaatsen van biervallen, het aantrekken van natuurlijke vijanden (egels, padden, vogels,...), het nachtelijk verzamelen van slakken,...
Bij een zwaardere plaag blijken deze ingrepen vaak geen voldoende oplossing te bieden. Chemische slakkenkorrels zijn natuurlijk uit den boze (grondverontreiniging, vaak dodelijke vergiftiging van vogels en egels).

Gelukkig kan de natuur ons een handje toesteken. Sedert enkele jaren bieden wij de natuurlijke parasieten van slakken aan. Het zijn microscopisch kleine wormpjes ('aaltjes') die de slakken in de grond gaan parasiteren, wat hun dood veroorzaakt. Deze aaltjes zijn volkomen onschadelijk voor mens en (huis-)dier en hebben geen enkel negatief effect op de bodem of de planten. Ze worden opgelost in water en met de gieter aangebracht. Heel eenvoudig en doeltreffend!

Voor meer informaties en om te bestellen:   www.ecoflora.be

                                                                      > Tips & Links