Asters en andere herfstbloeiers

De nazomer en het begin van de herfst is ronduit een prachtige tuinperiode: de asters bloeien, en ook de najaarsmargriet, vele chrysanten en enkele minder bekende planten zoals Kirengeshoma en Boltonia ontvouwen hun bloemen. Nu is de glorietijd van de asters aangebroken. Ze zijn er in allerlei tinten en lijken zo te zijn weggestapt uit grootmoeders tuin. Voor herfstboeketten zijn asters onovertroffen. Buiten deze bekende herfstbloeiers zijn er nog enkele minder bekende. Het zijn echter mooie planten die alle aandacht waard zijn, ook in dit stiefmoederlijk behandelde seizoen. Kirengeshoma palmata is zoals vele tuinschoonheden afkomstig uit Japan. Op de kale, kaarsrechte stengel verschijnen vrij grote gesteelde hartvormige bladeren die op een typische wijze zijn ingesneden. Kirengeshoma houdt van een plekje in de halfschaduw, onder een hoge magnolia bijvoorbeeld voelt de plant zich thuis. Door zijn mooie blad en zijn late bloei op ruim 1 m hoge stengels is de plant erg waardevol.
De najaarsmargriet (ook wel oktobermargriet genoemd),  Leucanthemella serotina. Is een krachtige plant die pas in de tweede helft van september bloeit. In tegenstelling tot de gewone margriet heeft de najaarsmargriet een groen hart.
Ook Boltonia asterioides is een prima laatbloeier. Zoals de wetenschappelijke naam doet vermoeden heeft de plant wel wat van een aster. De bloemen zijn wit, maar de stengels opvallen blauwberijpt. Wanneer je deze drie planten aan het najaarsassortiment asters en chrysanten toevoegt, kun je nog laat op het seizoen genieten van een weelderig bloeiende border.

Ivo

Lenteboden willen nu de grond in

Narcissen, krokussen, sneeuwklokjes, blauwe druifjes, tulpen, kievitsbloemen en vele andere voorjaasbloeiende bollen en knollen zijn nu reeds te koop. Dat is goed ook, want hoe vroeger je ze aan de bodem toevertrouwd hoe beter. In de nog warme bodem passen ze zich snel aan om hun schoonheid ten toon te spreiden wanneer de winter naar het noorden vlucht. Let erop dat bij het planten boven de neus van de bol een laag aarde komt met een dikte van tweemaal de boldikte. Plant tulpen en narcissen in groepen van 15 tot 30 stuks, liefst van dezelfde kleur. De plantafstand in de tuin is ongeveer 2 tot 3 keer de dikte van de bol of de knol. Wordt de winter onverwacht streng dan kun je de bodem in november, december met een laagje droog blad of ruwe compost afdekken.

Ivo Pauwels

Stokrozenen met een verleden

Sinds de late oudheid kwamen stokrozen in tuinen voor en in de Moorse tuinen in Spanje waren stokrozen zeer geliefd. Ze groeiden in middeleeuwse tuinen tussen baardiris, margrieten en madonnalelie, nadat ze door Eleonora van Castilië in 1255 naar West-Europa waren gebracht. Hun grootste populariteit beleefden ze in de tweede helft van de vorige eeuw toen er in het Victoriaanse Engeland meer dan duizend benaamde cultuurvariëteiten waren die door stekken in stand werden gehouden. In Engeland is de 'Hollyhock', nog steeds een gewaardeerde cottageplant. En ook in Denemarken en in Bourgogne vind je maar weinig huizen waarvoor ze niet in grote getale staan te bloeien. De naam stokroos is niet slecht gekozen en toch is hij verwarrend. Sommige mensen denken aan stamrozelaars wanneer ze de naam horen. De stokroos is een hemelsmooie, robuuste en vooral hoge vertegenwoordiger van de kaasjeskruidfamilie. In de tuin zijn nu de laatste bloemen van de stokrozen verwelkt Nu rijpen de zaden in de dikke zaaddozen, waarin een stevige ring van platte zaden zit. Rijpe zaden kunnen onmiddellijk gezaaid worden of bijgehouden tot het late voorjaar. Want stokrozen zijn over het algemeen tweejarige planten die het eerste jaar een grondrozet vormen met een diepe penwortel. Soms ontstaan er bruine vlekken vooral op de onderste bladeren. Dat is een roestschimmel. Daar is weinig tegen te doen, tenzij misschien door op de plaatsen waar ze groeien een kalirijke meststof in te werken. Wel kunnen ze tegen zout en die eigenschap maakt van stokrozen geschikte kustplanten.
Gerenommeerde zaadfirma's hebben zaden van heel wat verschillende cultivars in het sortiment: enkelbloemige stokrozen en gevuldbloemige.

Ivo

Een inheemse en hemelsmooie vijverplant

Van de gele lis die nu overal aan de rand van natuurlijke beken en in vijvers bloeit, kun je in vijvercentra een vorm krijgen met geelgestreepte blad krijgen die even fraai bloeit en overigens in niets verschilt van de inheemse gele lis, behalve dat hij wegens de gedeeltelijke afwezigheid van bladgroen minder woekert. Het is een heerlijke moerasplant die zich aan de binnenrand van de vijver opperbest voelt. In te rijk bemeste vijvers verdwijnen de strepen van de bladeren en wordt het blad groen. De gestreepte gele lis, Iris pseudacorus 'Variegata', is dus een goede voedingsmeter want schrale vijvers zijn gezonder voor vis en plant.
Het is de gele lis en niet de lelie die de nationale plant van Frankrijk is. Hoe ze het tot die status heeft gebracht ?
Toen Clovis met zijn Frankisch legertje een belangrijke slag won, bloeide de gele lis langs de aarden wegen. Op terugweg naar Doornik liet hij zijn soldaten elk een gele lis plukken om ermee op de overwinningsparade in de stad te pronken. Nu nog noemen de botanici de opstaande bloemblaadjes van een lisbloem nog steeds de vlag.
Ivo Pauwels
Web: www.ivopauwels.be

Recept voor een geslaagde bloembak

Doe het volgende:

·         Neem een stevige, diepe bloembak met onderin enkele draina­gegaten waarlangs het overtollig vocht kan weglopen.

·         Gebruik goede potgrond, liefst met witveen, een blond turfsubstraat.

·         Voeg er een traag werkende en droge organische meststof aan toe.

·         Leg voor een betere drainage potscherven of gepofte kleikorrels binnen handbereik. Vele planten hebben een hekel aan natte voeten en het kan bij ons dagenlang regenen.

Zo ga je te werk

1. Zet alles klaar op een stevige tafel.

2. Leg een laag potscherven op de bodem van de bloembak.

3. Vul de bloembak met potgrond en meng er de organische meststof doorheen.

4. Duw voorzichtig de perkplantjes uit potjes of stripjes.

5. Maak er een mooie compositie mee en plant ze in de bak.

De bloembak mag tamelijk vol zitten, 10 tot 12 planten per lopende meter. Ze kunnen over de randen groeien en hebben dus veel meer ruimte dan het lijkt.

·         Neem een stevige, diepe bloembak met onderin enkele draina­gegaten waarlangs het overtollig vocht kan weglopen.

·         Gebruik goede potgrond, liefst met witveen, een blond turfsubstraat.

·         Voeg er een traag werkende en droge organische meststof aan toe.

·         Leg voor een betere drainage potscherven of gepofte kleikorrels binnen handbereik. Vele planten hebben een hekel aan natte voeten en het kan bij ons dagenlang regenen.

Zo ga je te werk

1. Zet alles klaar op een stevige tafel.

2. Leg een laag potscherven op de bodem van de bloembak.

3. Vul de bloembak met potgrond en meng er de organische meststof doorheen.

4. Duw voorzichtig de perkplantjes uit potjes of stripjes.

5. Maak er een mooie compositie mee en plant ze in de bak.

De bloembak mag tamelijk vol zitten, 10 tot 12 planten per lopende meter. Ze kunnen over de randen groeien en hebben dus veel meer ruimte dan het lijkt.

•Neem een stevige, diepe bloembak met onderin enkele draina¬gegaten waarlangs het overtollig vocht kan weglopen.
•Gebruik goede potgrond, liefst met witveen, een blond turfsubstraat.
•Voeg er een traag werkende en droge organische meststof aan toe.
•Leg voor een betere drainage potscherven of gepofte kleikorrels binnen handbereik. Vele planten hebben een hekel aan natte voeten en het kan bij ons dagenlang regenen.

Zo ga je te werk:

1. Zet alles klaar op een stevige tafel.
2. Leg een laag potscherven op de bodem van de bloembak.
3. Vul de bloembak met potgrond en meng er de organische meststof doorheen.
4. Duw voorzichtig de perkplantjes uit potjes of stripjes.
5. Maak er een mooie compositie mee en plant ze in de bak.

De bloembak mag tamelijk vol zitten, 10 tot 12 planten per lopende meter. Ze kunnen over de randen groeien en hebben dus veel meer ruimte dan het lijkt.

Ivo Pauwels

Web: www.ivopauwels.be

Pronkerwtjes zaaien

De pronkerwtjes, Lathyrus odoratus, zijn oude boerenbloemen die ik omwille van hun heerlijke geur en hun vaak subtiele kleuren niet zou willen missen. Van het snoeihout houd ik alle vertakte takken van ongeveer twee meter lang bij om het als rijshout voor lathyrus te kunnen gebruiken. Want pronkerwtjes zijn nooit mooier dan klimmend in het ouderwetse 'erwtenrijs'.

De eenjarige reukerwtjes kunnen vanaf nu gezaaid worden. Ik zaai reukerwtjes    altijd op kleur omdat de zaden van de verschillende kleuren een heel verschillende tijdspanne nodig hebben om te ontkiemen. Dan zaai ik een vijf- tot zevental zaadjes van één kleur in een diep 10 cm potje. Het is ook mogelijk pronkerwtjes in diepe houten bakken of zaaiteilen te zaaien.

Leg elke twee cm één zaadje. Wanneer de pronkerwtjes zo'n 15 cm hoog zijn kunnen ze dan (in kleine groepjes) worden uitgeplant. Dezelfde techniek kan voor gewone erwtjes en peultjes gebruikt worden.Bij een temperatuur tussen 10 en 15 C kiemen pronkerwtjes in 12 tot 16 dagen.

Het verdient aanbeveling erwtenzaden een nachtje te laten zwellen in water en ze dan uit te zaaien vooraleer ze weer uitdrogen. pronkerwtjes verkiezen zowel om te kiemen als later om te groeien en te bloeien een plekje in de halfschaduw.

Zevenblad, onkruid of bodembedekker ?

Zevenblad is een verschrikking voor alle tuiniers, een onkruid dat woekert zonder weerga. Tegenwoordig wordt er een gevlekt¬bladige vorm aangeboden, een sterke bodembedekker, die zijn bladtekening in de diepste schaduw behoudt.
De wetenschappelijkke naam van deze bosplant luidt Aegopodium podagraria. De soortnaam podoagraria wijst erop dat de plant ooit een geneesmiddel was tegen podagra, jicht.
De lichtbruine wortels geven ondergronds talloze uitlopers. Hoe goed je ook wiedt, elk minuscuul stukje dat blijft zitten, verrijst tot een plantje met karakteristieke samengestelde bladeren.
Een volwassen blad van Aegopodium heeft negen deelblaadjes, maar dikwijls is het blad onvolkomen gesplitst zodat het lijkt dat er zeven of zelfs minder deelblaadjes zijn. Vandaar de Nederlandse naam, zevenblad.
Het plantje is goed bestand tegen alle onkruidver¬delgers die van je tuin geen eeuwige woestijn maken. Misschien is het een troost dat zevenblad eetbaar is en in vroeger tijden de soep mocht kruiden. Zevenblad heeft een eigenaardige, niet onaangename, aromatische geur.
Echt lelijk is het groene blad niet en als de plant geen schrokkerige woekeraar was die andere planten en veel tuinbezitters het leven tot een hel maakt, zou er waarschijnlijk veel goeds van te vertellen zijn.
Het best groeit het op beschaduwde, licht vochtige plekken. En juist dat is een voordeel. In de Verenigde Staten wordt Aegopodium aangeraden als de meest effectieve bodembedekker die alle onkruid verstikt en zelfs op de donkerste plekken een keurig groen tapijt spreidt.
Tegenwoordig wordt er een fraaie cultivar van het zevenblad aangeboden, Aegopodium podagraria 'Variegatum'. Het is de enige bodembedekker die zijn erg mooi grijsgroen met wit gevlekt blad in de diepste schaduw behoudt. Perk ook deze plant in met stevige rizoombegrenzer, een sterke kunststof die bij bamboekwekers te koop is.

Ivo Pauwels

Web: www.ivopauwels.be  

De donkere ooievaarsbek

Van de echte, winterharde tuingeraniums, zoals de donkere ooievaarsbek, Geranium phaeum, kan je er nooit genoeg hebben. Temeer omdat het uitgelezen schaduwplanten zijn.
Je mag de echte Geranium niet verwarren met de niet winterharde Pelargonium, die al sinds mensenheugenis in de volksmond geranium wordt genoemd en als perk- en bloembakplant furore maakt. Tuingeraniums zijn vaste planten, meestal laag-bij-de-gronds, maar dat moet je alleen letterlijk opvatten want het zijn schitterende verheven bladplanten met stemmige bloemen.
Geranium phaeum is een vroegbloeiende Geranium. En hij is sterk en mooi. Deze plant, die uit de Pyreneeën komt, bloeit met donkerbruine, vlakke, bijna zwarte bloemen en dat op zich is al merkwaardig. Daarenboven groeit deze fraaie bladplant in diepe droge schaduw. Er zijn niet veel planten die haar dat nadoen. In Engeland noemt men de plant, uitsluitend omwille van de kleur, 'The Morning Widow', de 'ochtendweduwe', want de bloemen blijven de hele tijd open.
In de schaduwtuin zaait de donkere Geranium zich bovendien matig uit zodat je er snel een tuinvriend(in) een pleziertje mee kan doen. De meeste kwekerijen hebben de plant in het sortiment.
Naast de donkere ooievaarsbek, Geranium phaeum, bieden de vaste-plantenkwekers nog een zestigtal andere winterharde tuingeraniums aan. De interessantste daarvan zijn de hybride geraniums, waaronder Geranium 'Johnson's Blue', Geranium ‘Orion’, Geranium ‘Rosanne' en Geranium 'Ann Folkard' de bekendste zijn. Ze zijn steriel en bloeien de hele zomer door.

Ivo Pauwels

Web: www.ivopauwels.be

Besproei nu al uw rozelaars met een 'Bouillie Bordelaise'

Met de mooie lentedagen (vooral zonder regen) wordt het tijd uw rozelaars te besproeien met een ''Bouillie Bordelaise''. Volg vooral de instructiesnota die met de doos gegeven is. Verwijder ook al de niet gevallen bladeren en besproei goed overal en  zorgvuldig de takken en de grond rond uw rozelaar. Deze behandeling mag maar één enkel keer per seizoen gebeuren. Uw rozelaar zal goed en krachtig tijdens deze lente bloeien.

Dit jaar is de Forsythia een maand vroeger in bloei. Toch is het is nog tevroeg om uw rozelaars te snoeien. Wacht nog enkele dagen.

Voor meer informaties:  www.filroses.com

Met de mooie lentedagen (vooral zonder regen) wordt het tijd uw rozelaars te besproeien met een ''Bouillie Bordelaise''. Volg vooral de instructiesnota die met de doos gegeven is. Verwijder ook al de bladeren die tijdens deze winter niet gevallen zijn en besproei goed overal en  zorgvuldig de rozelaartakken en de grond rond uw rozelaar. Deze behandeling mag maar één enkel keer per seizoen gebeuren. Uw rozelaar zal dan goed en krachtig tijdens deze lente bloeien.

N.B.: Dit jaar is de Forsythia een maand vroeger in bloei. Toch is het is nog tevroeg om uw rozelaars te snoeien. Wacht nog liefst enkele dagen.

Voor meer informaties:  www.filroses.com

Zomerbloeiende struiken en rozen snoeien

Meestal kun je vanaf begin maart de zomerbloeiende struiken als Altheastruik, boerenjasmijn en vlinderstruik snoeien. De vlinderstruik snoei je best in twee keer. Verdeel daarbij de struik met een denkbeeldige verticale lijn in twee delen. Snoei het ene deel begin maart en het andere veertien dagen later. De bloei in augustus zal dan langer duren. Ook de perkrozen worden nu gesnoeid. Perkrozen snoei je tot op ongeveer 15 cm terug. Je knipt de takken best door boven een oog dat naar buiten wijst. Verwijder alle dood hout. Doe handschoenen aan wanneer je rozen snoeit en ga zorgvuldig te werk. Ik leg de takken onmiddellijk op de kruiwagen en let er, door ervaring wijs geworden, op dat er geen van de rozentakken voor de wielen vallen. Ik heb al genoeg lekke banden moeten plakken. Van stijve klimrozen snoei je oude afgedragen takken weg. De stevige ranken van deze klimrozelaars buig je boogsgewijs uit.

Ivo Pauwels

Web: www.ivopauwels.be

Borderplanten scheuren

In maart beginnen de doorlevende borderplanten zich te roeren, de neuzen komen piepen. Uit de kluiten gewassen vaste planten zijn langzamerhand aan scheuren toe, oude versleten exemplaren moeten verjongd worden. Op die eerste zonnige lentedag krijg je er weer zin in. Sommige planten kun je zonder problemen uit elkaar halen, voor andere heb je een scherp mes nodig, maar de meeste laten zich slechts delen door twee stevige rieken. Dat is onder andere het geval bij vrouwenmantel en guldenroede en vele andere zodenvormende planten. Delf die plant op, steek de tanden van de beide rieken tegenover elkaar door het midden van de plant en wrik met de rieken de plant in twee delen. De middelste delen van tal van vaste planten zijn ‘versleten’. Gooi dat oude stuk weg en plant uitsluitend de jonge buitenste delen uit. Hosta’s kun je best verdelen met een scherpe spade. Doe dat elke drie à vier jaar.

Ivo Pauwels

Web: www.ivopauwels.be

Het sneeuwklokje

Er bestaan negentien soorten en talloze cultuurvariëteiten van sneeuwklokjes, Galanthus. Slechts een beperkt aantal ervan komt in de handel. Zeldzame sneeuwklokjes zijn peperduur en ‘galantofielen’ hebben er grote bedragen voor over. Gelukkig zijn de heel gewone vormen al meer dan prachtig en het vermogen probleemloos tussen de smeltende sneeuw te verschijnen heeft het sneeuwklokje, Galanthus nivalis, heel populair gemaakt. Het is nauwelijks modegevoelig. In tal van tuinen lopen de sneeuwklokjes na een aantal jaren terug.
Dat komt vaak omdat ze te droog staan of in grond groeien die te weinig humus bevat. Sneeuwklokjes verlangen een enigszins vochtige humusrijke grond en hebben graag een plekje in de winterzon. Onder bladverliezende bomen en struiken op een enigszins vochtig plekje zullen ze zich langzamerhand vermeerderen.
Ivo Pauwels

Web: www.ivopauwels.be

Blauwe regen snoeien

Voor velen, ook voor mij, is blauwe regen of Wisteria de mooiste klimmer die in onze sterken winterhard is. Bovendien is het een gemakkelijke plant en wanneer in mei de trossen aan de gevel hangen, heeft de lente de winterkoude definitief naar het Hoge Noorden verwenst. Aan blauwe regen moet je echter wel snoeien. Niet teveel, maar toch. Wisteria heeft namelijk de neiging lange smalle twijgen te vormen van hooguit enkele mm dikte. Die twijgen moet u voor een groot deel inkorten. Tot ongeveer dertig cm van de dikkere tak waaruit ze ontspruiten. Het zijn slechts de eerste knoppen van de twijg die zullen bloeien. Dat is al te zien aan de dikte van de knoppen. Dat snoeien moet, als het al niet in de zomer geschiedde, nu gebeuren. Wel in een etmaal waarin geen vorst wordt verwacht. Alle sappen die naar de twijg vloeien zullen dan voor de bloemtrossen worden gebruikt. Bovendien houdt u uw blauwe regen hiermee handzaam en compact.

Ivo Pauwels

Web: www.ivopauwels.be

Bloeiende kamerplantjes vertroetelen

Neem je geen genoegen met ijsbloemen op de ruiten dan moet je noodgedwongen de tuincentra afschuimen en allerhande bloeiende kamerplanten op de kop tikken. Ze komen dan wel niet in een ideale situatie terecht maar met name Kaapse viooltjes en pantoffelplantjes kunnen nu bloeiend gekocht worden. Sommige Begonia's zijn winterbloeiers en dat geldt uiteraard ook voor Cyclamen en de eerste kamerazalea's. Misschien is het goed bij al deze planten de diepe-bord-methode toe te passen. Schuif daarvoor een schaaltje met water onder de pot die je op een verhoogje plaatst, op een paar kiezelsteentjes bijvoorbeeld zodat het water uit de schaal niet door de potkluit kan worden opgezogen. Vul het water geregeld bij. De plantjes staan dan in een voortdurende zuil van vochtige lucht en kunnen met een beetje geluk lang doorbloeien.

Ivo Pauwels

Web: www.ivopauwels.be

De winterjasmijn bloeit in december

Deze winterjasmijn toont bij zacht winterweer alleraardigste goudgele trompetjes aan elke knoop van z'n vierkante, bladerloze twijgen. Van ver lijkt de struik op het Chinees Klokje (Forsythia). Maar de bloempjes van de winterjasmijn zijn veel edeler en de struik zelf subtieler. Meestal bloeit de winterjasmijn al in december. Zijn twijgen zijn dan een ideale tafelversiering tijdens de eindejaarsfeesten. Harde vorst kan de bloemetjes vernietigen. Maar meestal bloeit de winterjasmijn door tot aan de lente. Spijtig genoeg missen de bloempjes de geur van de tropische jasmijnsoorten.

Zonder steun is de winterjasmijn een lage, warrige struik met gebogen takken. Meestal wordt hij tegen een muur aangeplant. Enkele verticaal en horizontaal tegen de muur gespannen draden maken er dan een pseudo-klimmer van. Dan kan de struik tot drie meter hoog worden. Maar ook dan buigen de takken naar beneden. Waar de groeipunten de grond raken schieten ze spontaan wortel. Die natuurlijke afleggers kan je uitplanten of oppotten en er iemand een plezier mee doen. De eerste twee jaar groeit de plant tamelijk traag, pas na een drietal jaren komt er echt schot in. Om een winterjasmijn rijkelijk te laten bloeien aan lange éénjarige twijgen, moet je uitgegroeide struiken kortwieken, na de bloei, dat is in het vroege voorjaar.

Ivo Pauwels

Web: www.ivopauwels.be

Herplanten of verplaatsen van uw rozelaars

Vanaf half november tot maart (periode van niet-vegetatie) mag men een rozelaar van plaats veranderen. Als de rozelaar minder dan drie jaar oud is, is de verplaatsing nog doenbaar. Als de rozelaar ouder is, zijn er wel bepaalde risico's aan verbonden.

Eenmaal de rozelaar uit de grond :
Dienen de wortels opgefrist, door ze lichtjes te snoeien.
Borstel ze met een harde borstel.
Dompel ze in de modder
Opgelet, u mag de takken zeker niet snoeien. Daarvoor dient u te wachten tot in de lente en tot dat de eerste bladeren verschijnen. Dan kunt u snoeien tot 30cm van de grond.

Let er op dat u NOOIT een rozelaar op dezelfde plaats plant of waar reeds een rozelaar heeft gebloeid drie jaar of langer. ALS U DIT TOCH DOET... dient u hoe dan ook de grond te vernieuwen en dit tot op ruim 40cm diepte om deze grond dan te vervangen door tuingrond waarin nooit rozelaars geplant werden.
EEN ANDERE OPLOSSING... Als u vindt dat deze manier van werken te lastig is, dient u ROOTGROW aan te schaffen (verkrijgbaar in onze rozenkwekerij) om daarmee de wortels te bestrooien als u rozelaars met naakte wortels gekocht heeft. Bij rozelaars in potten dient u de basis van de kluit grond te bestrooien.

Als u door het slechte weer uw rozelaars niet meteen kunt planten of dat u de tijd niet heeft wat te doen ?

Plant uw rozelaars aangekocht in potten het HELE JAAR door behalve

- In vriesperiodes
- In een doorweekte grond

Als u een Rozelaar in container heeft gekocht en u deze niet meteen op zijn definitieve plaats kunt planten, dan kunt u best een put maken en daarin de pot ingraven.

Plant uw rozelaars aangekocht in blote wortels van NOVEMBER tot MAART behalve

- In vriesperiodes
- In een doorweekte grond

Opgelet, als u rozelaars aankocht in blote wortels, dan dient u er imperatief voor te zorgen dat deze wortels niet kunnen uitdrogen en dient u ze ook te beschermen tegen vriestemperaturen. U kunt ze dus maar best zo snel mogelijk in de grond planten.
Als u de wortels van uw rozelaars niet snel kunt planten, kunt u ze maar beter in een emmer gevuld met potgrond plaatsen. Plaats die dan op een vriesvrije plaats. Of graaf een geul in uw tuin waarin u tijdelijk de wortels kunt plaatsen en zorg er daarbij voor dat het entingspunt van de plant goed bedekt is.

Voor meer informaties:  www.filroses.com

Hoe uw rozelaars goed onderhouden tijdens deze herfst en winter

Vanaf het vallen van de bladeren...

Ruim de voet van uw rozelaar op : verwijder het onkruid en de gevallen bladeren.
Het proces van de verharding van de jonge takken, kan worden versneld door in de grond waarin ze vertoeven, potas te vermengen. U kunt ofwel Patenkali ofwel het as van houtvuren hiervoor gebruiken. Tevens de takken en of stengels, alsook de grond rondom de rozelaar fijnmalen met de oplossing 'Uncle Tom's Rose Tonic' (te koop in onze rozenkwekerij).

Moeten mijn rozelaars in de herfst gesnoeid worden?
SNOEI VOORAL NU UW ROZELAARS NIET Indien u wel snoeit, zullen de nieuwe knoppen niet weerstaan aan eventuele eerste nachtvorst. Indien u toch gebruik wenst te maken van uw snoeischaar, dan kunt u eventueel wel het dorre hout snoeien en de kiemen en knoppen die nog niet gehard zijn, voor de helft korter maken, maar dit is dan wel alleen om esthetische redenen.

Bescherm uw rozelaars tegen de vorst

Dewelke ?
Bescherm in prioriteit de jonge rozelaars die minder dan één jaar geleden geplant zijn ; in het bijzonder deze van de families Chinese rozelaars, de theehybriden en de Moschatas (zie hiervoor het etiket op de rozelaar ofwel raadpleeg de fiche van de rozelaar op onze website).

Hoe ?
Door het entingspunt van uw rozelaar te beschermen (het hart van de rozelaar vanwaar de hoofdtakken vertrekken). Indien u ervoor heeft gezorgd dat het entingspunt goed is ingegraven, zoals we u dat aanbevolen hebben, dan dient u nu alleen de voet van de rozelaar aan te aarden voor de winter. U kunt bijvoorbeeld uw rozelaar omcirkelen met kippengaas en deze vervolgens opvullen met stro of met dorre en dode boombladeren.

En wat doe ik met mijn oudere rozelaars ?
Na enkele seizoenen stampt de grond aan en gebeurt het dat het entingspunt van de oudere rozelaars boven de grond uitkomt. U dient dan het entingspunt opnieuw te bedekken met een laag amendement Authentiek Or Brun Speciaal voor rozelaars. Bij gebrek daaraan kunt u ook een goedrijpe compost gebruiken of zelfs oude mest vanop de boerderij (bij voorkeur paardenmest).
Als u dit in de maand november doet, zullen vanaf de lente, al de voedzame bestanddelen de wortels bereiken.

Wat met de rozelaars in potten geplant ?
Voor uw Rozelaars in potten :
Om te voorkomen dat ze breken, dient u de potten hoger te zetten.
Verwijder de bovenste aardelaag (tot 10cm diep) en vervang deze met amendement Or Brun voor rozelaars.
Omcirkel de rozelaar met kippengaas en vul deze op met bladeren van dode bomen of met stro.
Indien u de mogelijkheid heeft om uw potten te verplaatsen en zo te beschermen tegen felle wind en harde regenvlagen, dan moet u dit zeker doen (plaats deze bijvoorbeeld ergens langs een muur die naar het noorden gericht is).

Hoe kunt u uw stamrozelaars beschermen ?

Op uw stamrozelaars :
Het entingspunt van stamrozelaars bevindt zich in open lucht en kan zonder enige bescherming weerstaan aan temperaturen tot - 10°C, enkel en alleen indien de plaats voldoende afgeschermd is van koude luchtlagen. Het is voorzichtig en aangeraden om het entingspunt te beschermen met een laag van stro, of bladeren van dode bomen, of krantenpapier.
Verpak deze beschermlaag in met een waterdichte sluier en breng rond dit alles een laag van plastiek met luchtbelletjes. Zo zit alles zeker goed waterdicht. Om het esthetisch wat aantrekkelijker te maken kan u er ook nog een jutezak omheen doen.

Tot wanneer ?
In maart-april kunt u alle beschermiddelen wegnemen van zodra dat de kans op zware vriestemperaturen onbestaande is. Verkies bij voorkeur een grijze dag om een eventueel zonneslag te voorkomen.

Voor meer informaties:  www.filroses.com

Geef kleur aan het terras in de winter

Er zijn tegenwoordig een hele reeks winterbloeiende vaste planten, struiken en bomen te koop die in het koudste jaargetijde ook op het terras willen bloeien. Een jonge toverhazelaar, Mahonia x media of de winterbloeiende Lonicera fragrantissima zullen ook in een ruime pot fraai bloeien als de tijd er in januari en februari rijp voor is. Ook kerstroos, Helleborus niger, en haar wat gemakkelijker zusje Helleborus orientalis zullen in pot bloeien. Al deze planten zijn winterhard. Kies ook voor een winterharde pot. Geharde terracotta potten zijn het mooist. Andere struiken die het winterse terras opfleuren en sterk genoeg zijn om de winter in pot te doorstaan zijn Pieris japonica en Skimmia japonica. Ook op een aantal conifeertjes kun je rekenen. Vooral de jeneverbessen, Juniperus, zijn gehard tegen onze winter. In het voorjaar kun je al deze planten in de tuin planten, waar ze naar hartelust en in toenemende schoonheid kunnen groeien.

Ivo Pauwels

Web:  www.ivopauwels.be

Keuze en planttips voor uw clematissen

Hoe uw clematis planten:

Beste planttijd:
De meeste clematissen worden in pot aangeboden en kunnen het hele jaar aangeplant worden. De beste periode om dit te doen is van september tot einde mei. Indien u aanplant in het voorjaar of de zomer moet u ervoor zorgen dat u voldoende water geeft, daar uw plant in een warme zomer kan uitdrogen en afsterven. Indien u aanplant in het najaar kiemt uw plant nog door de warme grond en heeft zo minder last van droogte het volgende jaar.

Aankoop van clematis:
U kiest best voor een clematis in een 2 liter pot daar het wortelgestel hiervan beter ontwikkeld is en zo een grotere buffer vormt om de eerste dagen niet uit te drogen. Ze hebben ook meerdere stengels. Planten in kleine potjes hebben minder wortels, geven minder stengels en hebben hierdoor bijna geen kans op slagen. Indien uw pas aangekochte plant volop in bloem staat, kiest u er best voor hem terug te snoeien. Zo zal de bloei uw plant niet uitputten en kan hij zich volop concentreren op het ontwikkelen van zijn wortelgestel en groei. Deze snoei helpt tevens bij het mooi vertakken waardoor de bloei het jaar nadien veel uitbundiger zal zijn !

Aanplanten in volle grond:
Goed begonnen is half gewonnen. Daarom is een zorgvuldige voorbereiding uiterst belangrijk. De plaats van het plantgat is van groot belang om ervoor te zorgen dat er voldoende regenwater aan de voet kan komen en zo de kluit niet snel uitdroogt. Omdat de grond - die zich dicht tegen een muur of onder een boom bevindt - zeer droog is en weinig regenwater krijgt, graaf je best het plantgat ongeveer 40 cm. ervandaan. Maak nu een plantgat van 40 cm.diep en 40 cm.breed. De helft van de aarde doen we weg en gebruiken we niet. Met de andere helft maken we een mengeling van humus, een goede potgrond en een handvol gedroogde koemest of meststof speciaal voor clematissen. Dit om ervoor te zorgen dat we een rijke en luchtige grond hebben. Nu kan het aanplanten beginnen. Alvorens dit te doen dompelen we de plant gedurende 10 minuten onder in een emmer water om ervoor te zorgen dat hij gedurende de eerste dagen zeker niet zal uitdrogen. Afhankelijk van welke variëteit u gekocht heeft dient u de plant dieper of juist gelijk met de aarde van de pot aan te planten. Indien uw plant een variëteit is uit de groep montana, alpina, macropetala, armandii of heracleifolia, behoudt u de diepte zoals hij in de pot stond. Indien hij uit de andere groepen komt ( viticella, diversifolia, texensis, tangutica, orientalis, integrifolia) dan moet u uw plant 15 cm. dieper planten, m.a.w. 15 cm. van het groen moet mee onder de grond. Dit om ervoor te zorgen dat er zich in het volgend voorjaar nieuwe grondscheuten vormen. Richt bij het planten uw clematis schuin in de richting van een steun die hij nodig heeft om zich aan vast te hechten. Maak nu het plantgat dicht en druk lichtjes aan met de hand. . Om de wortel van de plant te beschermen tegen uitdroging kan een bodembedekkend plantje aan de voet geplant worden. Vergeet niet gedurende het eerste jaar voldoende water te geven (normaal 2 keer per week een flinke scheut). Als het echt begint te zomeren met warme temperaturen geeft u best uw clematis elke dag water. Droogte is één van de grootste vijanden van elke clematis.

Aanplanten in pot:
Kies best voor een niet-vorstgevoelige aarden pot die minimaal 50 cm. diameter en 50 cm. diepte heeft met een gat in de bodem voor voldoende drainage. Zoniet zal uw plant niet voldoende ruimte hebben om zijn wortelstructuur te kunnen ontwikkelen met uitdroging en sterfte tot gevolg. Alvorens de pot te vullen met potgrond plaatst u best enkele keien onderin de pot om ervoor te zorgen dat het overtollige water weg kan vloeien. Gebruik uitsluitend kwalitatieve potgrond. Indien uw plant een variëteit is uit de groep montana, alpina, macropetala, armandii of heracleifolia, behoud u de diepte zoals hij in pot stond. Indien hij uit de andere groepen komt ( viticella, diversifolia, texensis, tangutica, orientalis, integrifolia) dan moet u uw plant 15 cm. dieper planten, m.a.w. 15 cm. van het groen moet mee onder de grond gestoken worden. Om het water geven te vergemakkelijken vult u de pot niet helemaal tot aan de rand. Om hem te beschermen tegen uitdroging kan u er een eenjarig plantje bijplanten of eventueel de bovenlaag afdekken met een laagje fijne boomschors. Vergeet niet regelmatig bij te gieten. In de winter plaatst u de plant, indien mogelijk, tegen het huis. Zo voorkomt u wegrotting van het wortelgestel door overvloedige neerslag. Mocht het in de winter zeer hard en lang beginnen vriezen (>-15° C) kan u de pot omwikkelen met stro om vorstschade te voorkomen.

Aanplanten van meerdere planten naast elkaar:
Wanneer u kiest om meerdere clematissen op éénzelfde plaats te planten laat u best 40 cm. tussen de twee wortelkluiten. Dit om ervoor te zorgen dat de beide planten voldoende wortelruimte hebben om te kunnen ontwikkelen.

Steun om clematis te laten klimmen:
Clematis hecht zich niet zelf aan baksteen of beton zoals bijvoorbeeld wilde wingerd wel doet. Je hebt een steun nodig om je clematis tegen te laten groeien waar hij zich kan omwinden. Dit kan je doen door bijvoorbeeld elke 40 cm. draden te spannen. Je kiest best voor een geplastificeerde draad zodat je plant niet gekwetst wordt (een gekwetste plant is vatbaarder voor ziekten). Je kan ook kiezen voor een breed mazige geplastificeerde draad die meestal gebruikt wordt om tuinen af te spannen. Deze zijn meestal te koop op rollen van enkele meters. Zorg dat er voldoende ruimte is tussen de draad en de muur (2 cm.) zodat de clematis nog met zijn bladsteel om deze draad kan draaien. Kies je voor een houten klimrek, zorg er dan voor dat de latjes van het rekje niet te dik zijn (max. 2 cm). Clematis in de border of pot kan je laten klimmen in enkele takken uit het bos die je in de aarde steekt en boven samenbindt in een punt met wat touw, dit geeft een natuurlijk uitzicht. Laat je nooit verleiden door de spiraalvormige stangen die te koop worden aangeboden. Deze zijn naar ons inziens niet echt geschikt om je plant op te laten klimmen. Hij geeft te weinig steun voor het aantal stengels dat zich zal vormen en de plant kan er afschuiven.

Na het aanplanten:
Hou er rekening mee dat een clematis het eerste jaar niet altijd zijn volle pracht zal tonen. Dit is zeker zo bij grootbloemige variëteiten. Na het eerste of zelfs het tweede jaar is een grootbloemige clematis pas echt op z'n mooist.

Werner Van Nuffelen

Web:  www.clematis.be

Asters en andere herfstbloeiers

De nazomer en het begin van de herfst is ronduit een prachtige tuinperiode: de asters bloeien, en ook de najaarsmargriet, vele chrysanten en enkele minder bekende planten zoals Kirengeshoma en Boltonia ontvouwen hun bloemen. Nu is de glorietijd van de asters aangebroken. Ze zijn er in allerlei tinten en lijken zo te zijn weggestapt uit grootmoeders tuin. Voor herfstboeketten zijn asters onovertroffen. Buiten deze bekende herfstbloeiers zijn er nog enkele minder bekende. Het zijn echter mooie planten die alle aandacht waard zijn, ook in dit stiefmoederlijk behandelde seizoen.

Kirengeshoma palmata is zoals vele tuinschoonheden afkomstig uit Japan. Op de kale, kaarsrechte stengel verschijnen vrij grote gesteelde hartvormige bladeren die op een typische wijze zijn ingesneden. Kirengeshoma houdt van een plekje in de halfschaduw, onder een hoge magnolia bijvoorbeeld voelt de plant zich thuis. Door zijn mooie blad en zijn late bloei op ruim 1 m hoge stengels is de plant erg waardevol.

De najaarsmargriet (ook wel oktobermargriet genoemd),  Leucanthemella serotina. Is een krachtige plant die pas in de tweede helft van september bloeit. In tegenstelling tot de gewone margriet heeft de najaarsmargriet een groen hart.

Ook Boltonia asterioides is een prima laatbloeier. Zoals de wetenschappelijke naam doet vermoeden heeft de plant wel wat van een aster. De bloemen zijn wit, maar de stengels opvallen blauwberijpt. Wanneer je deze drie planten aan het najaarsassortiment asters en chrysanten toevoegt, kun je nog laat op het seizoen genieten van een weelderig bloeiende border.

Ivo Pauwels

Web: www.ivopauwels.be

Onderhoud uw rozelaars van maart tot november

Filroses: de raadgevingen van één van de beste rozenspecialist in België.

MAART-APRIL (Snoeien en preventief Behandelen)

•Van zodra de forsythia's in bloei staan: de herbloeiende Rozen snoeien (struiken, klimmers en stamrozelaars).
•Winterbescherming van de Rozelaars verwijderen.
•Een handvol Patenkali uitstrooien aan de voet van elke Rozelaar.
•Zodra de bladeren 5cm groot zijn: preventief behandelen tegen ziektes door pulverisatie.

MEI - JUNI (Bemesten, Besproeien en Behandelen)

•Een handvol Meststof Or Brun Speciaal voor Rozelaars uitstrooien aan de voet van iedere Rozelaar (1x/maand).
•Uw jonge Rozelaars één keer per week besproeien (10l water aan de voet van elke Rozelaar).
•Eén keer per week met “Purin d’Orties” en “Purin de Prêles” Or Brun de bladeren onderaan verstuiven.
•Voor de Rozelaars die het meest gevoelig zijn voor ziektes: met een fungicide behandelen.
•De verwelkte bloemen van de doorbloeiende Rozelaars verwijderen.
•Indien uw Rozelaars luizen verwelkomen: met een mengsel van in water verdunde zeep van Marseille pulveriseren (1 soeplepel/liter water).

JULI - AUGUSTUS (Bemesten, Besproeien, Behandelen, Variëteit Oude Rozen Snoeien)

•De wekelijkse sproeibeurten verder zetten, de verwelkte bloemen verwijderen (behalve voor de Rozelaars die vruchten zullen dragen zoals het type Rugosa), Meststof en “Purins” aanbrengen.
•De Oude Rozelaars (die slechts één keer bloeien) snoeien: 1/3 inkorten.

SEPTEMBER (Rozelaars opfrissen, zeker !NIET SNOEIEN!)

•Aan de voet van iedere Rozelaar een handvol Patenkali uitstrooien.
•UW ROZELAARS VOORAL NIET SNOEIEN! U mag ze wel opfrissen door alleen het dorre hout te verwijderen.

OKTOBER - NOVEMBER (Winterbescherming, Aanaarding)

•Indien u houtvuren maakt, kunt u de asse aan de voet van de Rozelaars uitstrooien.
•Bescherm het entingspunt van uw Stamrozelaars.
•2 à 3 kg Compost of Amendement Or Brun 'Speciaal Rozelaars' op uw rozelaars uitstrooien en zorg daarbij dat uw oudere Rozelaars hun entingspunt bedekt is voor de vriesperiode.
•Uw jonge Rozelaars aanaarden (met een piramide van bladeren en turf tot op een hoogte van 30cm).

Voor meer inlichtingen:  www.filroses.com